نکات کلیدی:

·  شیوع چاقی در کهنه ‌سربازان مبتلا به دیابت نوع ۱ رو به افزایش است.

·  استفاده از دستگاه پایش مداوم قند خون (CGM) به نظر می ‌رسد خطر مرگ‌ و میر را در این بیماران کاهش دهد.

۲۲ دسامبر ۲۰۲۵- یکی از سخنرانان در کنگره جهانی مقاومت به انسولین، دیابت و بیماری ‌های قلبی‌عروقی گفت: نرخ مرگ‌ومیر در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ بالا است و به نظر می ‌رسد اضافه‌ وزن و چاقی عوامل اصلی آن باشند.

تحقیقات پیشین نشان داده ‌اند که در میان افرادی که تا سن ۲۰ سالگی به دیابت نوع ۱ مبتلا شده‌ اند، امید به زندگی در مقایسه با افراد بدون دیابت نوع ۱حدود ۱۱ سال در مردان و ۱۳ سال در زنان کاهش می ‌یابد. این مطلب را دکتر پیتر دی. ریون، پزشک و مدیر برنامه دیابت در سیستم مراقبت سلامت Phoenix VA و استاد پزشکی بالینی در دانشکده پزشکی دانشگاه آریزونا، در سخنرانی خود در این کنگره بیان کرد.

دکتر ریون، درباره دو مطالعه ‌ای که تیم او انجام داده بودند، صحبت کرد: یکی برای بررسی الگوهای اضافه ‌وزن در میان کهنه‌ سربازان و ارتباط آن با عوامل خطر قلبی ‌متابولیک، و دیگری برای تعیین اینکه آیا پایش مداوم قند خون می ‌تواند خطر مرگ‌ و میر را در کهنه ‌سربازان مبتلا به دیابت نوع ۱ کاهش دهد.

او گفت: «نرخ مرگ‌ و میر در دیابت نوع ۱ همچنان بسیار بالاست و احتمالاً با افزایش شیوع چاقی و اضافه ‌وزن تشدید می‌ شود. در حالی ‌که فناوری‌ های دیابت قطعاً به بیماران ما کمک می‌ کنند و ممکن است با کاهش مرگ‌ و میر مرتبط باشند، ما باید درک بهتری از روند افزایش وزن در دیابت نوع ۱ داشته باشیم و بدانیم چگونه آن را مدیریت کنیم، زیرا این موضوع به‌ طور فزاینده ‌ای مهم شده است».

اضافه‌ وزن و خطر قلبی ‌متابولیکی

در مطالعه مربوط به وزن و عوامل خطر قلبی ‌متابولیک، دکتر ریون و همکارانش داده‌ های ۹,۷۱۲ کهنه‌ سرباز مبتلا به دیابت نوع ۱(میانگین سن ۵۴.۶ سال؛ ۹۰ درصد مرد؛ میانگینBMI  برابر ۲۸.۱کیلوگرم بر متر مربع) را در پایگاه داده الکترونیک سلامت کهنه سربازان در سال ‌های ۲۰۲۲-۲۰۲۳ بررسی کردند. از این میان، ۲,۷۲۶ نفر وزن طبیعی، ۳,۷۹۰ نفر اضافه‌ وزن و ۳,۱۹۶ نفر چاق بودند.

بیماران چاق بیشتر احتمال داشت داروی ضد چاقی، داروی ضد فشار خون، داروی کاهنده چربی خون دریافت کنند و از  CGMاستفاده کنند، اما تنها ۸ درصد از آن‌ ها داروی ضد چاقی مصرف می ‌کردند.

در تحلیل تعدیل‌ شده بر اساس سن، جنس و نژاد/قومیت، شیوع اضافه ‌وزن یا چاقی ۷۲ درصد بود. در تحلیل تعدیل ‌شده بر اساس جنس و نژاد/قومیت، شیوع اضافه ‌وزن یا چاقی در گروه سنی ۲۱ تا ۳۹ سال ۶۸.۶ درصد، در گروه ۴۰ تا ۵۹ سال ۷۷.۵ درصد و در گروه ۶۰ تا ۷۵ سال ۶۸ درصد بود که همگی بالاتر از نرخ ‌های مشاهده ‌شده در جمعیت عمومی هستند.

بین سال‌ های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۳، شیوع چاقی در جوان ‌ترین گروه به ‌طور چشمگیری افزایش یافت.

با افزایش دسته وزنی، فشار خون، تری ‌گلیسرید، کلسترولLDL  و شیوع سندرم متابولیک بالا رفت و نرخ فیلتراسیون گلومرولی تخمینی و کلسترولHDL  کاهش یافت. بیماران چاق بیشتر احتمال داشت سه یا بیشتر عامل خطر قلبی ‌متابولیک داشته باشند.

دکتر ریون توضیح داد که منحنیJ  شکل برای مرگ‌  و میر کلی و مرگ‌ و میر ناشی از بیماری قلبی‌عروقی بر اساس BMI وجود دارد، اما وقتی جنسیت‌ ها جدا می‌ شوند، برای مردان منحنی U شکل دیده می ‌شود.

او گفت: «شیوع چاقی در بیماران دیابت نوع ۱ما بالا و رو به افزایش است. نرخ‌ ها در جمعیت کهنه سربازان حتی بدتر از آن چیزی است که در مقالات علمی دیده ‌ایم. این موضوع در بیماران جوان ‌تر نگران ‌کننده‌ تر است، زیرا آن‌ ها زودتر دچار چاقی می‌ شوند و مدت طولانی ‌تری با آن زندگی خواهند کرد. این اضافه‌ وزن با عوارض جدی همراه است. نگران ‌کننده اینکه مصرف داروهای ضد چاقی در این جمعیت بسیار پایین است. این یک نیاز برآورده‌ نشده است».

سیستم CGM و خطر مرگ ‌و میر

مشخص شده است که شاخص ‌های CGM مرگ‌ومیر کلی را در بیماران دیابت نوع ۱ و ۲ پیش ‌بینی می ‌کنند و شروع استفاده از CGM با کاهش خطر مرگ‌ومیر در بیماران دیابت نوع ۲ مرتبط است، اما تاکنون هیچ کارآزمایی بالینی تصادفی برای تعیین تأثیر CGM بر مرگ‌ومیر در بیماران دیابت نوع ۱ انجام نشده است.

دکتر ریون و همکارانش از رویکرد «شبیه ‌سازی کارآزمایی هدفمند» با داده‌ های مشاهده ‌ای درباره استفاده از CGM در کهنه ‌سربازان مبتلا به دیابت نوع ۱ استفاده کردند تا طراحی مطالعه را تا حد امکان به یک کارآزمایی بالینی تصادفی نزدیک کنند. دومین ویزیت غدد درون ‌ریز در سیستم VA به‌ عنوان خط پایه در نظر گرفته شد، زیرا در آن زمان CGM بیشتر شروع به استفاده شد. بیماران به‌ طور غیرتصادفی به گروه CGM یا بدون CGM اختصاص داده شدند و با یافتن نسخه‌ های مشابه از سوابق بیماران، فرآیند تصادفی ‌سازی به‌ صورت شبیه‌ سازی انجام شد. سپس یک دوره ۶ ماهه در نظر گرفته شد تا مشخص شود آیا بیمارCGM دریافت می ‌کند یا خیر. در هر گروه، اگر بیمار از الگوی درمانی تعیین ‌شده منحرف می ‌شد، حذف می ‌گردید. این روش اساساً بازتولید یک کارآزمایی بالینی تصادفی بر اساس پروتکل بود.

این گروه شامل ۱,۰۳۹ بیمار دریافت‌ کننده CGM و ۷,۳۹۹ بیمار بدون CGM بود.

پس از ۴سال، نرخ بقا در بیماران دارای CGM بالاتر از بیماران بدون آن بود (P=0.015). وزن ‌دهی برای عوامل پیش‌ بینی‌ کننده ی استفاده از CGM نتیجه را تغییر نداد. گروه CGM در سال اول ۱۰ درصد کاهش خطر مرگ‌ومیر داشت و این تفاوت در سال چهارم به ۱۶ درصد رسید. نتایج با تغییر دوره مهلت به ۳ یا ۹ ماه تغییر نکرد.

مزیت CGM در کاهش خطر مرگ ‌و میر بیشتر در بیماران ۶۵سال به بالا و در بیماران بدون پمپ انسولین دیده شد. گروه CGM نرخ پایین ‌تری از بستری، هیپوگلایسمی، هایپو یا هایپرگلایسمی و بیماری قلبی‌عروقی داشت، و در زیرگروه بدون پمپ انسولین، این تفاوت ‌ها از نظر آماری معنی‌ دار بودند.

دکتر ریون گفت: «شبیه‌ سازی کارآزمایی هدفمند با استنتاج‌ های علّی نسبتاً قوی نشان داد که استفاده از CGM با کاهش مرگ ‌و میر مرتبط است. منحنی‌ های بقا اندکی پس از پایان دوره ‌ی ۶ ماهه‌ ی مهلت، از یکدیگر فاصله گرفتند و این جدایی در طول زمان بیشتر شد. تحلیل‌ ها در برابر آزمون ‌های حساسیت متعدد پایدار باقی ماندند».

منبع:

https://www.healio.com/news/endocrinology/20251222/obesity-raises-mortality-odds-in-veterans-with-type-1-diabetes-but-cgm-may-be-beneficial